SORULARLA FITIR SADAKASI

Bu makale 334 kere okunmuş.09 Temmuz 2015, Perşembe - 11:30

Fıtır sadakası ne demektir, hükmü nedir?Fıtr sözlükte "orucu açmak", fıtrat da "yaratılış" anlamına gelir. Fıtır sadakası kelimenin her iki anlamını da içeren bir ibadettir. Ramazan ayında veriliyor olması oruçla olan ilişkisini, her bir insan için veriliyor olması da ikinci anlamıyla olan ilişkisini ortaya koymaktadır. Fıtır sadakası vücup (gereklilik) sebebi, ilgili hadislere dayanılarak "sağ olma" (sağ olarak ramazan bayramına kavuşmuş olma) şeklinde belirlenmiştir. Fıtır sadakası Yüce Allah’ını yaratmış olması, hayatımızı devam ettiriyor olmasına karşılık bir şükran ifadesi olmak üzere konmuş bir ibadettir. Bu anlam ve hikmetinden dolayı fıtır sadakası dilimizde ve kültürümüzde “can sadakası”, “baş sadakası” olarak da anılmıştır. Bu isimlendirmeler onun şahsa bağlı, şahıs başına konmuş bir malî yükümlülük olmasını da ifade etmektedir.Türkçe'de fitre şeklinde söylenen "fıtır sadakası" dinî bir terim olarak şöyle tanımlanmıştır: Ramazan bayramına kavuşan ve temel ihtiyaçlarının dışında dinen zengin sayılacak bir mala sahip olan müslümanların kendileri ve velâyetleri altındaki kişiler için yerine getirmekle yükümlü oldukları malî bir ibadettir.Fıtır sadakası, insan fıtratındaki yardımlaşma ve dayanışmanın bir gereği olarak bedenin zekâtı olarak kabul edilmiştir. Fıtır sadakasının yoksulların ihtiyaçlarının giderme, bayram gününün neşe ve sevincine onların da ortak olmalarını sağlam gibi bir amacı da vardır.Fıtır sadaksının dinî dayanağı nedir?Fıtır sadakasının dinî dayanağı hadislerdir. Bu hadisler aynı zamanda Hz. Peygamber devrindeki fıtır sadakası uygulamaları hakkında da bilgi vermektedir. Abdullah b. Ömer'in rivayetine göre: "Hz. Peygamber fıtır sadakasını 1 sâ‘ (ölçek) hurma ve 1 sâ‘ arpa olmak üzere köle, erkek, kadın, küçük ve büyüklere gerekli kılmış ve insanlar bayram namazına çıkmadan önce verilmesini emretmiştir" (Buhârî, Zekât, 76) Bu konuda Sahabeden Ebû Saîd el-Hudrî' de şöyle diyor:"Biz Peygamber devrinde fitreyi yiyecek maddelerinden 1 sâ‘ olarak verirdik. O zaman bizim yiyeceğimiz arpa, kuru üzüm, hurma ve keş (yağı alınmış peynir) idi " (Buhârî, Zekât, 74).Konu ile ilgili hadislerin değerlendirilmesi ile dört fıkıh mezhebinde fıtır sadakasının kesin ve bağlayıcı bir yükümlülük içerdiği sonucuna varılmıştır. Bu bağlayıcılık Hanefi Mezhebinde vacip olarak ifade edilmiş, diğer üç mezhep ise fıtır sadakasını farz olarak değerlendirmişlerdir. Fakihlerin büyük çoğunluğuna göre, fıtır sadakasının malî yükümlülük yönü ağır bastığı için, yükümlünün akıllı ve büluğa ulaşmış olması şart değildir.Fıtır sadakası kişinin kendisinin dışında başka kimler için verilir? Kişinin velayetinde bulunan ve bakmakla yükümlü olduğu kimseler için fıtır sadakası verilir. Buna göre:Fıtır sadakası vermekle yükümlü olan bir mükellef, velâyeti altında bulunan ve mal varlığı fıtır sadakası ödemeye elverişli olmayan küçüklerin, akıl hastalarının ve akıl zayıflarının (ma‘tûh) fıtır sadakasını ödemekle yükümlüdür. Dört mezhebe göre, mükellefin bulûğ çağına gelmemiş çocukları ile akıl hastalığı veya zayıflığı sebebiyle velâyeti altında bulunan büyük çocukları ve diğer yakınları bu kapsamdadır. Kimler fıtır sadakası vermekle yükümlüdür? Fıtır sadakası, borcundan ve aslî ihtiyaçlarından fazla olarak nisap miktarı mala sahip olan her Müslüman’a vaciptir. Nisab miktarı zekâttaki ile aynıdır. Yani zekat vermekle mükellef olanlar fıtır sadakasından da sorumludur. Ancak fıtır sadakasında zekâttan farkı olarak malın artıcı özellikte olması ve üzerinden bir yıl geçmesi şartları bulunmamaktadır.Fıtır sadakası ne zaman verilir? Fıtır sadakası, Ramazan Bayramı’nın birinci günü tan yerinin ağarmasıyla yani sabah namazı vaktinin girmesiyle vacip olmakla birlikte, Ramazan ayı içinde de verilebilir. Hatta fakirlerin bayram ihtiyaçlarını karşılamaları için, bayramdan önce verilmesi daha iyidir. Ancak Bayram sabahına kadar verilmemişse, Bayram günlerinde ödenmesi gerekir. Zamanında verilmeyip sonraya kalan fitreler ise, mümkün olan ilk fırsatta verilmelidir.Hayırlı Cumalar…

Etiketler:   Etiket Eklenmemiş.

YorumlarHiç Yorum Yapılmamış.     'İLK YORUMU SEN YAP'

Adınız Soyadınız:

E-Postanız:

Yorumunuz:

5 + 10 = ?

 
haber yazılımı: buki